Trong những năm gần đây, công nghệ VAR ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các trận đấu bóng đá đỉnh cao. Không ít quyết định gây tranh cãi đã được “lật lại” nhờ sự hỗ trợ của VAR, qua đó giúp trận đấu trở nên công bằng hơn. Vậy công nghệ VAR là gì, hoạt động ra sao và được sử dụng trong những trường hợp nào? Hãy cùng chuyên trang Xoilac tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Tìm hiểu công nghệ VAR là gì?
Khái niệm công nghệ VAR trong bóng đá
VAR là viết tắt của Video Assistant Referee, tức trợ lý trọng tài video. Đây là hệ thống ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm hỗ trợ trọng tài chính trong việc đưa ra quyết định ở những tình huống nhạy cảm hoặc gây tranh cãi trên sân.
Thông qua VAR, trọng tài có thể xem lại các pha bóng từ nhiều góc quay khác nhau, với chất lượng hình ảnh rõ nét và chuyển động chậm. Nhờ đó, các quyết định quan trọng được đưa ra dựa trên dữ liệu trực quan thay vì chỉ phụ thuộc vào quan sát tức thời.
Cách vận hành của hệ thống VAR
Công nghệ VAR là gì và nó được vận hành thế nào? Hệ thống VAR được đặt tại một phòng điều khiển riêng biệt, tách biệt hoàn toàn với sân thi đấu. Tại đây, các trọng tài video có quyền truy cập vào toàn bộ hệ thống camera được bố trí xung quanh sân bóng.
Khi phát hiện dấu hiệu sai sót hoặc tình huống cần xem xét lại, tổ VAR sẽ nhanh chóng liên lạc với trọng tài chính để đề xuất kiểm tra. Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về trọng tài điều khiển trận đấu.
VAR được áp dụng trong những trường hợp nào?
Mặc dù là công nghệ hiện đại nhưng VAR không được sử dụng tràn lan mà chỉ giới hạn trong một số tình huống cụ thể nhằm tránh làm gián đoạn nhịp độ trận đấu.
Xác định tính hợp lệ của bàn thắng
Khi xuất hiện bàn thắng gây tranh cãi, VAR sẽ được kích hoạt để kiểm tra toàn bộ quá trình dẫn đến bàn thắng đó. Các yếu tố thường được xem xét bao gồm:
- Lỗi việt vị
- Lỗi kéo áo, đẩy người
- Chạm tay trước khi ghi bàn
Sau khi xem lại, trọng tài sẽ đưa ra quyết định cuối cùng công nhận hoặc từ chối bàn thắng.
Tình huống phạt đền (đá phạt 11m)
Khu vực vòng cấm là nơi VAR được sử dụng thường xuyên nhất. Trong các pha va chạm nhạy cảm, VAR giúp trọng tài xác định:
- Có hay không hành vi phạm lỗi
- Lỗi xảy ra trong hay ngoài vòng cấm
- Có tình huống “ăn vạ” hay không
Nhờ đó, quyết định thổi phạt hoặc hủy bỏ phạt đền trở nên chính xác hơn.
Thẻ đỏ trực tiếp
VAR chỉ can thiệp trong các tình huống thẻ đỏ trực tiếp, đặc biệt là những hành vi bạo lực, chơi xấu hoặc phạm lỗi nghiêm trọng. Đáng chú ý, VAR không áp dụng cho thẻ vàng thứ hai, nhằm hạn chế việc gián đoạn trận đấu không cần thiết.
Nhận diện sai lầm rõ ràng của trọng tài
Trong thực tế, trọng tài vẫn có thể mắc sai sót do tốc độ trận đấu quá nhanh. VAR giúp phát hiện và sửa chữa những lỗi nghiêm trọng, đảm bảo tính công bằng cho cả hai đội. Khi xảy ra một trong các tình huống trên, trọng tài chính sẽ liên hệ với tổ VAR để trao đổi, sau đó đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên tư liệu hình ảnh.
VAR có bị giới hạn trong quá trình sử dụng không?
VAR không được phép sử dụng nếu trận đấu đã được tiếp tục trở lại. Ví dụ, sau khi trọng tài đã cho đá phạt, ném biên hoặc phát bóng lên, VAR sẽ không can thiệp ngược lại tình huống trước đó. Ngoài ra, VAR cũng không xác nhận bàn thắng trong trường hợp đội tấn công đã phạm lỗi ở tình huống dẫn đến bàn thắng.
Một điểm đặc biệt là với sự hỗ trợ của công nghệ này, trọng tài có thể phạt nguội cầu thủ ngay cả khi tình huống phạm lỗi đã xảy ra trước đó nhưng chưa được phát hiện trên sân.
VAR hoạt động như thế nào trong thực tế thi đấu?
Quy trình trao đổi giữa trọng tài chính và tổ VAR
Trọng tài chính nhận thông tin từ tổ trọng tài video thông qua tai nghe chuyên dụng. Khi VAR phát hiện một tình huống có dấu hiệu cần xem xét lại, trọng tài sẽ cho tạm dừng trận đấu để kiểm tra. Ngược lại, nếu không có sai phạm rõ ràng hoặc không ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả, trận đấu sẽ được tiếp tục ngay nhằm hạn chế gián đoạn và giữ nguyên nhịp độ thi đấu.
Dấu hiệu nhận biết khi trọng tài sử dụng VAR
Khi quyết định kiểm tra VAR, trọng tài chính sẽ ra hiệu bằng động tác vẽ hình chữ nhật trong không trung để thông báo cho các cầu thủ và khán giả. Tiếp theo, trọng tài có thể trực tiếp xem lại tình huống thông qua màn hình được đặt bên ngoài đường biên, từ đó cân nhắc kỹ lưỡng và đưa ra quyết định cuối cùng một cách chính xác hơn.
Vì sao FIFA quyết định áp dụng VAR tại World Cup?
FIFA đã cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa VAR vào World Cup – giải đấu danh giá nhất hành tinh. Thực tế cho thấy, VAR đã góp phần:
- Giảm thiểu sai sót nghiêm trọng của trọng tài
- Tăng tính minh bạch và công bằng
- Hạn chế tranh cãi sau trận đấu
Đối với người hâm mộ, VAR mang đến niềm tin rằng kết quả trận đấu phản ánh đúng thực lực và màn trình diễn của các đội bóng.
Kết luận
Hy vọng qua bài viết này của Xoilac, bạn đã hiểu rõ công nghệ VAR là gì, cách thức hoạt động cũng như các trường hợp được áp dụng VAR trong bóng đá. Trong tương lai, VAR hứa hẹn sẽ tiếp tục được cải tiến để mang đến những trận cầu công bằng và hấp dẫn hơn cho người hâm mộ. Dù vẫn còn những tranh cãi xoay quanh việc làm gián đoạn cảm xúc trận đấu nhưng không thể phủ nhận VAR đang ngày càng hoàn thiện và đóng vai trò quan trọng trong các giải đấu lớn.
Nếu yêu thích môn thể thao Vua, đừng bỏ qua nền tảng Xoilac, trang web cung cấp các trận cầu đỉnh cao cùng thông tin bảng xếp hạng bóng đá Ý, ngoại hạng Anh, La Liga,… chính xác và kịp thời nhé!
